‘Wat nu, wat nu’, zei Pietje Cru

May 3, 2016
  JacquelineW
StaffCoach 1270

Hij bedacht geen schaakopeningen en was geen grootmeester. Het is zelfs de vraag of Jean-Charles Pichegru ooit heeft leren schaken. En toch is zijn naam een begrip in schaakland.

Jean-Charles Pichegru (1761-1804)
Jean-Charles Pichegru (1761-1804)

Pichegru is al 212 jaar dood. Maar zijn naam is springlevend. 'Wat nu, wat nu', zei Pichegru, zeggen schakers vaak als ze even niet weten wat ze moeten doen en nadenken over een zet. Of ze verbasteren de naam tot Pietje Cru. Nederlandse schakers doen dit zó vaak, dat de Nederlandse editie van Schaken voor Dummies de naam Pichegru zelfs heeft opgenomen in de schaakwoordenlijst achterin het boek. Maar wie was nu eigenlijk die Pichegru?

Met schaken heeft Pichegru niets te maken. En toch hoort hij er helemaal bij.

Pichegru was een Franse generaal in de tijd van Napoleon. Eind 1794 viel zijn leger de Republiek der Verenigde Nederlanden binnen. De veldtocht was eerst nog niet zo’n succes. Pichegru en zijn troepen kwamen niet verder dan de grote rivieren. “Wat nu?” zou Pichegru vertwijfeld hebben uitgeroepen.

De strenge winter bracht een oplossing: de rivieren bevroren. Het Franse leger trok te voet over de rivieren en veroverde vrij gemakkelijk de rest van Nederland, waar de Fransen tot 1813 de baas bleven.

De uitspraak 'Wat nu', zei  Pietje Cru verwijst dus naar deze historische gebeurtenis. Het zijn trouwens niet alleen schakers die de herinnering aan Pichegru leven houdend. Ook niet-schakers - vooral wat oudere mensen en met name in protestantse kringen - gebruiken het rijmpje nog graag. Soms hoor je ook een langere variant: ‘Wat nu, wat nu?' zei Pichegru en hij hing met zijn beentjes in de kippenjus.

Met schaken heeft Pichegru feitelijk dus niets te maken. (Welke schaker hangt er nou met zijn beentjes in de kippenjus?) En toch hoort hij er helemaal bij.

 

Bronnen:

Related content

by JacquelineW on Feb 20, 2019   907   0
Must-have voor de schoolbieb: Simon de Schaker
In de jaren negentig maakte het boek Lang leve de Koningin van Esmé Lammers (en de verfilming met Moniek van de Ven) duizenden kinderen enthousiast om te gaan scha...
by JacquelineW on Nov 3, 2017   1237   1
Leerlingen die al kunnen schaken: succes en frustratie
Hoe moet ik omgaan met kinderen die al kunnen schaken? Dat is een vraag die leerkrachten en schaaktrainers heel vaak stellen. Moeten die ook in les 1 van de Rivier beginn...

Join Chessity now! Don't worry, it's free & easy.

Login Create account

2 Comments

devon8 14:21 - 7 Jun 2016
Cgdddtgdggdddgddggdgdgvdvdvdgdgdhdggggdgdhdgdfteyvhgyegn3dhedhvd cd getuchtigd du ri du du du dry et du du du tui du du tui tui du du du du du go go
devon8 14:21 - 7 Jun 2016
Twthdbchdjhdhvudchdchdgf4y gekwetter63tr7ddcdgcdctdcyttgydttwguctdwuyce

Gameviewer widget for your website

Just copy and paste the code below on your website wherever you want the gameviewer to display.
The gameviewer widget for websites 600px by 330px in dimensions.
<script type="text/javascript">
	var chessity_gameblog_id = 1087;
</script>
<script type="text/javascript" src="https://www.chessity.com/gameview.js"></script>